onderzoek

Wat weten we? Determinanten van succesvol NT2-onderwijs

De mate van ouderparticipatie, ouderbetrokkenheid bij en de inzetbaarheid van ouders in de school hangt positief samen met de leerwinst van leerlingen op het gebied van taal. Hierbij is de mate van ouderparticipatie en betrokkenheid beoordeeld door de leerkrachten. De mate van ouderbetrokkenheid zoals gerapporteerd door de leerling hangt negatief samen met de leerwinst. Het gaat hier om onder andere om hulp bij en controle van huiswerk.

Onderzoeksopzet

Het Derminantenonderzoek is een onderzoek naar welke factoren op school- en leerkrachtniveau van invloed zijn op de leerwinst in Nederlands als tweede taal van allochtone basisschoolleerlingen met ouders van een laag opleidingsniveau. Bij leerlingen uit de groepen 4 en 7 van 16 scholen vonden twee metingen plaats, aan het begin en aan het eind van het schooljaar. De toetsen betroffen technisch lezen en woordenschat. Bij groep 7 is daarnaast ook gekeken naar leerwinst op het gebied van spelling en grammatica. Leerwinst is gedefinieerd als vooruitgang tussen de twee metingen per leerjaar. Er werden vragenlijsten bij leerkrachten, directie en leerlingen afgenomen. Leerkrachten werden daarnaast geïnterviewd. Ook hielden zij logboeken bij.

Leerwinst door lezen en ouderbetrokkenheid

Een van de uitkomsten is dat er in groep 4 een positieve samenhang is tussen de mate waarin het thuis lezen en bibliotheekbezoek gestimuleerd worden en de leerwinst. Voorts is gebleken dat ouderbetrokkenheid significant samenhangt met vorderingen op het gebied van taalvaardigheid. Opvallend is dat de ouderbetrokkenheid/participatie zoals ingeschat door de leerkracht positief samenhangt met de leerwinst en de ouderbetrokkenheid bij de schoolloopbaan van het kind zoals gerapporteerd door de leerling negatief.

Vormen van ouderbetrokkenheid

De door de leerkracht ingeschatte ouderbetrokkenheid/participatie heeft vooral betrekking op:

  • Het betrokken zijn bij de vorderingen van het kind (bijvoorbeeld bij rapportbesprekingen)
  • Het op school komen van de ouders
  • Het op de hoogte zijn van wat er op school gebeurt
  • Het belang dat ouders hechten aan een goed contact met school
  • De bereidheid bij problemen te overleggen
  • Het inzetbaar zijn bij activiteiten in de klas / op school

Hiervan lijkt dus een positief effect uit te gaan op de leerwinst. De ouderbetrokkenheid zoals bevraagd aan de leerling heeft betrekking op:

  • Het door ouders gehechte belang aan schools presteren
  • Hulp bij huiswerk
  • Controle van huiswerk
  • Het thuis informeren naar wat op school is gebeurd

De onderzoekers geven als mogelijke verklaring van de negatieve samenhang van de ouderbetrokkenheid met de leerwinst, dat ouders van leerlingen die matig presteren meer helpen met huiswerk en vaker informeren naar wat op school gebeurd is.

Commentaar van de redactie

Het is echter ook mogelijk dat er wel degelijk een negatief effect uitgaat van ouderbetrokkenheid in de vorm van belang dat gehecht wordt aan schools presteren en hulp bij huiswerk. Ander onderzoek genoemd in DCSF Publications (2008) wijst erop dat er gemengde evidentie is m.b.t. huiswerk. De effecten van verschillende typen ouderbetrokkenheid  met huiswerk verschillen. Bepaalde vormen van steun, bijvoorbeeld steun voor de autonomie van het kind, hangen samen met hogere toetsresultaten, terwijl andere vormen, bijvoorbeeld directe betrokkenheid, met lagere resultaten correleren. Andere bronnen wijzen erop dat ouders in staat moeten zijn de leermomenten goed te benutten; dit lukt hen over het algemeen beter als ze zelf succesvol zijn geweest in hun schoolcarrière (Zeece, 2005). Ouderbetrokkenheid kan averechts werken als het bijvoorbeeld leidt tot te veel druk op kinderen om te presteren (De Bruin 2012).

Meer informatie