gezin

The Effect of Family Literacy Interventions on Children’s Acquisition of Reading From Kindergarten to Grade 3: A Meta-Analytic Review

Ouderbetrokkenheid bij leesvaardigheid werpt zijn vruchten af, blijkt uit deze meta-analyse naar interventies die de ontwikkeling van leesvaardigheid van kinderen bevorderen. Het meest effectief is de betrokkenheid van ouders die getraind zijn om leesactiviteiten met hun kinderen uit te voeren. Ook luisteren naar voorlezen van kinderen bevordert de leesvaardigheid. Ouders die voorlezen, kunnen indirect bijdragen aan de leesprestaties van hun kinderen.

Interventies voor het bevorderen van leesvaardigheid

In dit onderzoek is onderscheid gemaakt tussen drie types interventie om de leesvaardigheid van kinderen te bevorderen:

  • Ouders die hun kinderen voorlezen
  • Ouders die luisteren naar het hardop lezen van hun kind
  • Ouders die getraind zijn om oefeningen uit te voeren tijdens leesactiviteiten

Er is een meta-analyse uitgevoerd op basis van 16 studies naar interventies die ingedeeld zijn in de drie categorieën. Het doel van het onderzoek was inzicht krijgen in welk van de drie interventies de ontwikkeling van de leesvaardigheid van kinderen het meest bevordert.

Ouderbetrokkenheid heeft positieve invloed

Wanneer de resultaten van de 16 interventiestudies bij elkaar worden genomen, blijkt dat ouderbetrokkenheid over het algemeen gezien een positieve invloed heeft op het leesvermogen van kinderen. Verder laat de studie zien dat het trainen van ouders in het oefenen met hun kinderen veel resultaat heeft voor de leesvaardigheid in groep 5. In dit onderzoek komt alleen een globaal effect naar voren. Het is niet te zeggen welke vorm van oefening hierbij het meest zinvol is. Tevens is het onduidelijk welke aspecten van het lezen het meest beïnvloed kunnen worden door het oefenen van ouders. Dit zou verder onderzoek moeten uitwijzen.

Oefenen met lezen werkt

Het oefenen met kinderen laat een groter effect zien, maar ook luisteren naar het hardop lezen van kinderen bevordert de leesvaardigheid. Ook hiervan is het niet duidelijk wat ouders tijdens het luisteren het beste kunnen doen: corrigeren, belonen of meelezen. Ook hierin kan volgend onderzoek meer inzicht bieden.

Het effect van voorlezen

De onderzoekers constateren dat er relatief weinig onderzoek is gedaan naar de invloed van voorlezen op de leesvaardigheid van kinderen. Gezien het belang dat aan voorlezen gehecht wordt is dit opmerkelijk. De drie studies met betrekking tot voorlezen lieten geen effect op de leesvaardigheid zien. Het is mogelijk dat voorlezen indirect bijdraagt aan leesprestaties en wel om drie redenen:

  • Het is mogelijk dat voorlezen het mondelinge taalvermogen van kinderen versterkt. Dit kan resulteren in beter begrijpend lezen. Ook is er evidentie dat samen lezen de verwerving woordenschat versterkt. Er is echter nog geen longitudinaal onderzoek dat aantoont dat het vergoten van de woordenschat bij kleuters later leidt tot een betere leesvaardigheid
  • Voorlezen vergroot het bewustzijn bij kinderen van taal als geschreven tekst. Dit zal het leren lezen faciliteren
  • Als een kind in de kleuterperiode wordt voorgelezen, is er een grotere kans dat het kind op latere leeftijd meer leesplezier zal ervaren. Hiervoor is enige evidentie (zie Sénéchal 2006).

Lezen biedt een rijk taalaanbod

Het is van belang om ouders te blijven aanmoedigen om hun kind voor te lezen, maar wel met enige reserve over de harde opbrengsten voor de leesvaardigheid. Het belang van voorlezen staat buiten kijf. Samen lezen is een rijke, prachtige ervaring voor ouder en kind. Bovendien komen kinderen in aanraking met taal die gevarieerder en complexer is dan in dagelijkse ouder-kindconversaties.

Kanttekeningen

Opgemerkt moet worden dat bij de studies waarbij ouders met het kind oefenen beginnende lezers proefpersoon waren, terwijl aan de studies waarbij luisteren (voorlezen door kind of ouder) van toepassing was, meer ervaren lezers deelnamen.

Verder onderzoek is nodig om onder andere vast te stellen:

  • In welke fase van het lezen ouders het best kunnen oefenen met hun kind
  • Of en hoe zij feedback moeten geven
  • Wat voor boeken het meest effectief zijn

Verder wijzen de onderzoekers op de noodzaak van kwalitatief goed onderzoek. 62% van de in eerste instantie gevonden studies viel af, omdat zij niet voldeden aan de vastgestelde criteria voor het onderzoeksdesign.

Meer informatie