algemeen

Een interview met Ralf Beekveldt over Uitgeverij Eenvoudig Communiceren

“Heldere taal is voor iedereen prettig”
Eenvoudig communiceren – het klinkt niet ingewikkeld. Maar is dat wel zo? We vragen het aan de man die ‘makkelijke taal’ tot zijn missie heeft gemaakt: Ralf Beekveldt, directeur van Uitgeverij Eenvoudig Communiceren.

“Wie wil er nu een onduidelijke brief ontvangen?” Ralf Beekveldt weet het zeker: “Heldere taal is voor iedereen prettig, ook voor geoefende lezers. Want met een tekst die te moeilijk is, bereik je minder mensen en dat levert dus minder op – hooguit misverstanden of zelfs schulden.”

De uitgeverij van Beekveldt maakt al bijna 25 jaar makkelijke kranten en boeken. Een thema dat nog altijd even actueel is. “Begin jaren negentig schreef ik over de emancipatie van mensen met handicaps. Ik kwam toen op het idee om een krant te maken die duidelijk uitlegde wat er allemaal speelde. Want als je beleid maakt voor mensen met een verstandelijke beperking, moeten die het zelf wel snappen.”

Beekveldt merkte al snel dat veel meer mensen behoefte hadden aan makkelijk te lezen teksten. “De groep die niet goed kan lezen en schrijven is veelsoortig. En vooral ook heel groot. Van dyslectici tot mensen uit het buitenland. Maar ook Nederlanders die naar school zijn geweest worstelen met lees- en taalproblemen. Ze hebben één ding gemeen: ze willen makkelijke taal.”

Hertalingen

Vanuit deze behoefte ontstond de uitgeverij. Inmiddels liggen de boeken van Uitgeverij Eenvoudig Communiceren in bijna elke bibliotheek en op ieder roc. En je mag ermee gezien worden. Het zijn bekende titels van schrijvers als Herman Koch en Carry Slee in een mooie uitgave, herschreven in makkelijke taal – hertalingen noemen ze dat. De uitgeverij produceert ook zelf boeken en kranten in verschillende talen.

Leeskilometers maken

Beekveldt vertelt dat veel mensen met een laag leesniveau, ook laaggeletterden, wel een beetje kunnen lezen. Maar ze proberen lezen te vermijden en boeken vinden ze te moeilijk. “Daar doen wij wat aan: wij maken leuke boeken in makkelijke taal. Dat biedt deze mensen de kans om ook een keer een boek te pakken. En aangezien lezen een vaardigheid is, worden ze er al doende steeds beter in.”

Beekveldt maakt de vergelijking met fietsen: “Als je altijd hebt gefietst, ben je er vanzelf goed in. Onze boeken zijn als driewielers: je leert trappen, sturen, komt in beweging. Natuurlijk hopen we dat mensen uiteindelijk overstappen op een echte fiets. Maar ook iemand die op een driewieler blijft rijden, neemt deel aan het verkeer en staat er niet buiten. Dat is wat we willen bereiken met onze boeken: leeskilometers maken.”

“Eenvoudig communiceren is inkrimpen”

De uitgeverij geeft niet alleen boeken uit, maar heeft ook een eigen bureau dat communicatiemiddelen begrijpelijk maakt, in woord en beeld. Het draagt de veelzeggende naam ‘Tijd voor duidelijkheid’. Hoe pak je dat nu aan als organisatie, om duidelijk te communiceren? De tips die Beekveldt hiervoor geeft, hebben verrassend genoeg niet met de taal zelf te maken: “De eerste stap is het écht willen om makkelijker te communiceren. En dat betekent keuzes maken. Bereid zijn om je boodschap aan te passen. De ontvanger serieus nemen in wat hij wel en niet begrijpt. Snapt hij iets niet? Zet het er dan ook niet in. Eenvoudig communiceren is vaak inkrimpen.”

Daarnaast is het belangrijk om de lezer als uitgangspunt te nemen en niet je eigen boodschap. Beekveldt tipt om met een testgroep te werken. “Dat is zeer verhelderend en ook zeer leerzaam.” Juist omdat het voor goede lezers lastig is om te begrijpen wat het precies betekent om niet goed te kunnen lezen. “Ik zeg dan: stel je maar voor dat je in Japan bent en alle straatnamen en alles om je heen is geschreven in tekens die je niet kent.”

Steeds hogere eisen

Beekveldt signaleert dat de eisen die we stellen aan de lees- en taalvaardigheid veel hoger zijn dan vroeger. “Het leven wordt steeds taliger en schriftelijker. Volgens de Taalunie zit een derde van de bevolking onder het niveau dat je zou moeten hebben om in een vooruitstrevend land als Nederland goed mee te kunnen komen, oftewel onder het B1-niveau. In de toekomst is nog maar een tiende van de arbeid geschikt voor mensen met een laag leesniveau. We kunnen het ons niet permitteren als een deel van de bevolking achterblijft. Het gaat dus niet alleen om een groep laaggeletterden; het gaat om een veel groter probleem dat ons in zekere zin allemaal raakt.” Als dit besef doordringt bij organisaties, is er volgens Beekveldt nog veel te winnen. “Daar maken wij ons hard voor.”

Interview door: Saskya Nonner