algemeen

Buurtteam Utrecht koppelt laaggeletterdheid aan financiën

Als je laaggeletterdheid weet te koppelen aan financiën, kun je de zelfredzaamheid van mensen vergroten. Dat dit werkt, weten de buurtteams in Utrecht. Hun aanpak is laagdrempelig en praktijkgericht. En, breed gedragen door de samenwerkende partijen. Aan de basis van deze samenwerking staat senior projectleider Marlies Olthuis van Stichting Lezen & Schrijven. Een gesprek over de achtergrond van de cursus Voor ’t zelfde geld.

“De cursus is eenvoudig, praktijkgericht én concreet; dat is de kracht”

De Utrechtse welzijnsorganisatie U Centraal en de buurtteams pakken laaggeletterdheid geïntegreerd aan. De cursus Voor ’t zelfde geld – speciaal voor cliënten die moeite hebben met taal en meer grip op hun financiën willen krijgen – is een onderdeel van de brede aanpak in Utrecht. Hierbij werken verschillende partijen intensief samen, van de samenwerkingspartners van het taalhuis tot de buurtteams. Marlies Olthuis, senior projectleider bij Stichting Lezen & Schrijven, is de kartrekker van deze samenwerking.

“Mensen willen vooral geholpen worden”

Olthuis kan het niet genoeg benadrukken: mensen willen vooral geholpen worden. “Niet zozeer met het volgen van een taalcursus, want dat doet iemand niet zo snel uit zichzelf. Mensen willen hulp bij praktische zaken: het vinden van een baan, het regelen van hun administratie of als de schulden zich opstapelen.” De ervaring leert dat mensen zich ervoor schamen dat ze laaggeletterd zijn. Voor schulden blijkt de schaamte minder groot. Volgens Olthuis komt dat doordat het probleem heel zichtbaar is: “Op een gegeven moment ligt er een stapel enveloppen en moet iemand daar wat mee. Dan gaat hij of zij hulp zoeken. En komt bij het buurtteam terecht.”

Concrete oplossing

In het buurtteam heeft het thema laaggeletterdheid zich inmiddels stevig verankerd. De medewerkers volgden een training over het herkennen van laaggeletterden en het doorverwijzen van cliënten. Ze benaderen mensen ook anders. Olthuis: “Ze zeggen niet: u hebt een probleem, ga maar naar het taalhuis. Maar kijken hoe ze mensen soms letterlijk ‘aan de hand’ mee kunnen nemen en de drempel laag maken om te beginnen. Daarom hebben we bij Voor ’t zelfde geld gezegd: ‘We gaan gewoon starten met een groep en wachten niet tot die vol is. We beginnen dinsdagavond. En het is vijf keer.’ Dat maakt het voor iedereen heel concreet: voor de buurtprofessional en voor de deelnemers, want die kunnen meteen aan de slag. Dat is de kracht van Voor ’t zelfde geld: de opzet is eenvoudig en praktijkgericht en de cursus biedt een concrete oplossing aan.”

Opstapje

Deelnemers werken in de cursus niet alleen aan het op orde krijgen van hun administratie, maar ook aan taal en rekenen. Als we Olthuis vragen of vijf avonden niet weinig is, legt ze uit dat dit een bewuste keuze is: “Een langdurige cursus schrikt mensen vaak af. Daarnaast kan deze cursus ook een opstapje zijn naar een taalcursus, want deelnemen aan Voor ’t zelfde geld verlaagt de drempel. Het mooie is dat de deelnemers in Ondiep zelf vroegen om een vervolgcursus!”

Draagvlak creëren

In een stad als Utrecht zijn achttien verschillende buurtteams sociaal in evenzoveel wijken. Allemaal met hun eigen werkwijze en problematiek. Die verschillen maken juist dat je van elkaar kunt leren, zegt Olthuis. “Als Stichting Lezen & Schrijven proberen we op allerlei lagen draagvlak te creëren, van het management tot de professionals in het buurtteam en de vrijwilligers. We onderzoeken wat bij de werkwijze van het buurtteam past en hoe we daarop kunnen aansluiten. Steeds met het doel om meer mensen te bereiken – en vooral te helpen.”

Stichting Lezen & Schrijven

Stichting Lezen & Schrijven wil mensen helpen die moeite hebben met lezen, schrijven en rekenen, zodat mensen mee kunnen doen aan onze samenleving. Olthuis licht deze doelstelling toe: “Om dit te bereiken, geven we advies, doen we aan deskundigheidsbevordering en brengen we partijen bij elkaar opdat ze gaan samenwerken. Hiervoor ontwikkelen we tools, instrumenten, lesmateriaal en methodieken. We zoeken de professionals op die met laaggeletterden werken en weten deze groep op die manier te bereiken.” Stichting Lezen & Schrijven ontwikkelde ook het materiaal Voor ’t zelfde geld en trainde de vrijwilligers die met dit materiaal werken.

Evaluatie

Zijn er al resultaten bekend? “We hebben de pilot in Utrecht geëvalueerd. De cursisten geven allemaal aan dat ze ermee door willen. De buurtteams zien nu al dat de deelnemers opener zijn en zich zelfredzamer voelen”, vertelt Olthuis.

Andere buurtteams hebben de cursus inmiddels overgenomen. “Het gaat nu echt lopen. Dat merken we ook aan de interesse uit andere gemeenten. Doorvertaling naar andere steden is ook iets waar we op sturen.
Olthuis besluit: “Het is mooi om al het enthousiasme te zien en de wil van zoveel mensen om aan het project mee te doen.” Een medewerker van het buurtteam in Ondiep vat het treffend samen: “Je helpt mensen pas echt als ze daarna ook iets zelf kunnen.”

 

Lees hier het artikel over de ervaringen van het Utrechtse buurtteam Ondiep Pijlsweerd.
http://www.lezenenschrijven.nl/nieuws/uit-de-praktijk-je-helpt-mensen-pas-echt-als-ze-daarna-ook-zelf-iets-kunnen

Meer weten over onderzoek dat Stichting Lezen & Schrijven onlangs liet uitvoeren over de aanpak van laaggeletterdheid door wijkteams en gemeenten?

https://www.lezenenschrijven.nl/nieuws/gemeenten-en-wijkteams-aan-zet-voor-een-integrale-aanpak-van-laaggeletterdh/