onderzoek

Using Literature to Support Low Literate Parents as Children’s First Literacy Teachers

Laaggeletterde ouders hebben niet alleen moeite met lezen, maar ook met secundaire vaardigheden van het (voor)lezen, zoals hoe houd je een boek vast en hoe wijs je naar woorden en afbeeldingen tijdens het lezen. Leerkrachten adviseren ouders vaak om te lezen met het kind. Maar zij geven minder advies over hoe ze dat kunnen aanpakken.  

Ouders, leerkrachten en andere professionals zouden moeten samenwerken om in kaart te brengen hoe je kunt lezen, en waar nodig bij te sturen. Zo krijgt iedereen meer grip op  het lezen op school en thuis. In dit artikel staan aanbevelingen voor wat professionals kunnen doen om laaggeletterde ouders te ondersteunen, zodat jonge kinderen meer en beter met boeken in aanraking komen.

Secundaire leesvaardigheden

Secundaire vaardigheden van het lezen en voorlezen zijn onder andere:

  • Een boek goed vasthouden
  • Het uitbreiden of inkorten van een voorleessessie
  • Aan kinderen laten zien hoe je voor boeken zorgt
  • Wijzen naar woorden tijdens het lezen
  • Illustraties beschrijven en bespreken
  • Verbinding maken tussen verhaaltjes en ervaringen uit het eigen leven
  • Letters en geluiden benoemen
  • Vragen stellen die aanzetten tot kritisch denken

Er zijn ouders die dit soort dingen te weinig doen. Aan de andere kant zijn er ook ouders die een te hoog ontwikkelingsniveau van hun kind eisen. Ze laten het kind te lang luisteren naar een verhaal. Of ze werken met kaartjes of werkbladen om de woordenschat van het kind omhoog te krijgen. Ook kiezen ze leesonderwerpen en gebruiken ze materialen die niet aansluiten bij de interesse van het kind.

Werken met voorleesmodellen

Er zijn verschillende succesvolle voorleesmodellen ontwikkeld, zoals Mothers’ Reading Program en Parents as Partners in Reading. Hierbij wordt effectief voorleesgedrag geïntroduceerd, gecoacht en opgevolgd. Zo kunnen ouders vaardig worden in de secundaire leesvaardigheden en deze succesvol kunnen inzetten bij het voorlezen aan hun kind. Een vergelijkbaar voorleesproject in Nederland is De Voorleesexpress.

Tips voor professionals

Wanneer je als professional ouders aan wil moedigen om met hun kind te lezen, kun je beter met hen samenwerken dan delegeren. Dat wil zeggen: praten over en doelen stellen voor leesactiviteiten in alle situaties. Deze samenwerking levert voor beide partijen iets op: professionals kunnen erachter komen wat het niveau van ouders is, wat de leesomgeving thuis is en wat de interesses van ouders en hun kinderen zijn. Daarmee kunnen ze betere koppelingen maken tussen leesmateriaal en andere bronnen op school en thuis. Tegelijkertijd kunnen ouders vaardigheden opdoen voor het voorlezen en het vertellen van verhalen. Ze kunnen zien welke leesnormen en -activiteiten er in een schoolomgeving plaatsvinden.

Het artikel geeft verder een overzicht van zeventien boeken die laaggeletterde ouders kunnen gebruiken om aan hun kind voor te lezen. Deze worden hier niet besproken.

Meer informatie