onderzoek

Long-term effects of early intervention: Turkish low-income mothers and children

Wat is het effect van moedertraining op de ontwikkeling van kinderen? Uit dit onderzoek blijkt dat de combinatie van een intensief ouderprogramma en een intensief VVE-programma effectief is. Op korte termijn zijn de effecten van het VVE-programma groter, maar het langetermijneffect lijkt vooral toe te schrijven aan het ouderprogramma.  De oudercomponent was gericht op het versterken van het educatief thuismilieu en op empowerment van de moeders. De moeders werden begeleid in het thuis uitvoeren van gestructureerde cognitief stimulerende activiteiten. Daarnaast werden de moeders ondersteund in groepsbijeenkomsten met geleide discussies.

Onderzoeksopzet

Het artikel beschrijft twee studies naar het Turkish Earley Enrichment Program (TEEP) . De studies zijn gericht op laaggeschoolde Turkse gezinnen uit een laag sociaal-economisch milieu. De eerste studie was een veldexperiment met drie categorieën kinderopvang: 1. Voor- en vroegschoolse educatie; 2. Kinderopvang (alleen opvang en zorg) en 3. Opvang thuis. Elke vorm van kinderopvang werd verdeeld in een groep  met moedertraining of zonder moedertraining.

Met de studie werd zowel het zelfstandige als het gecombineerde effect onderzocht van enerzijds VVE programma’s gericht op kinderen en anderzijds programma’s gericht op moeders en de thuissituatie. De moedertraining bevatte twee componenten: één gericht op de cognitieve ontwikkeling van de moeders en één gericht op versterken van de rol als moeder. Naast activiteiten thuis vonden er ook groepsdiscussies plaats met andere moeders.  In de tweede studie werd gekeken wat de effecten waren  op schoolsucces, woordenschat, sociale vaardigheden en sociale aanpassing, zeven jaar nadat het programma was afgerond.

VVE-programma met moedertraining heeft effect op korte termijn

Uit de resultaten van de eerste studie blijkt dat een VVE programma voor de kinderen op cognitief en sociaal gebied en qua schoolprestaties  effectiever dan beide andere vormen van kinderopvang. Tevens blijkt dat kinderen uit de groepen met een moedertraining het beter doen dan kinderen van ouders die deze training niet hebben ontvangen. Een combinatie van een VVE-programma met een moedertraining blijkt derhalve op korte termijn het meest effectief.

Moedertraining heeft effect op lange termijn

Omdat uit andere studies blijkt dat resultaten van VVE-programma’s vaak uitdoven, is het interessant te zien wat de langetermijnstudie opleverde. Bij de tweede studie bleek de moedertraining meer langetermijneffecten te hebben in de zin van schoolsucces, woordenschat, sociale vaardigheden en sociale aanpassing.  Waar op korte termijn de effecten van een VVE-programma sterker waren, zijn op de langere termijn de effecten van de moedertraining groter.

Opvallend is verder dat de kinderopvanggroep met alleen opvang en zorg het zeven jaar later opvallend slechter doet dan de VVE-groep en de groep kinderen die de voorschoolse periode thuis verzorgd is.  Deze negatieve effecten worden weer kleiner als er een moedertraining heeft plaats gevonden.

Versterking opvoedklimaat

De auteurs suggereren dat de moedertraining heeft geleid tot een langetermijnverandering in het thuisklimaat. Er is mogelijk een geheel ander opvoedklimaat ontstaan. Daarnaast zijn de  moeders door de training gericht op de gehele ontwikkeling van het kind, niet alleen op de cognitieve kant, maar ook op sociale vaardigheden, zelfredzaamheid en zelfvertrouwen.  Mede gezien het sterke langetermijneffect van de moedertraining  adviseren de auteurs een volwaardig VVE-programma gericht op alle ontwikkelingsgebieden van een kind, gecombineerd met een intensief ouderprogramma.

Meer informatie