Laaggeletterdheid: hoe zetten we er samen een punt achter?

In Nederland wordt een omvangrijke groep mensen beperkt door laaggeletterdheid. Meestal ontgaat dit ons: je hoort het niet, je ziet het niet en de persoon zelf hangt het zelden aan de grote klok. Een laaggeletterde loopt risico’s die u misschien niet verwacht. Van sociaal isolement tot gezondheidsproblemen. De uitdaging is: hoe leren we laaggeletterdheid herkennen en wat doen we er met elkaar aan? Tel mee met Taal is een nationaal platform dat ruimte biedt aan interessante initiatieven en een gezamenlijke aanpak stimuleert. Doe hieraan mee en word ook partner van dit actieprogramma!

 

Wat is laaggeletterdheid?

Laten we eerst een misverstand uit de weg ruimen: mensen die laaggeletterd zijn, zijn geen analfabeten. Ze hebben wel leren lezen en schrijven, maar onvoldoende om veel dagelijkse bezigheden tot een goed einde te brengen:

– informatie begrijpen van gemeente, belastingdienst, zorgverzekeraar enzovoort
– invullen van formulieren, bijvoorbeeld zorg- of huurtoeslag
– (klein)kinderen voorlezen of helpen met huiswerk
– de weg vinden aan de hand van straat- of plaatsnaamborden
– werken met een computer

 

Laaggeletterdheid in Nederland in cijfers

Maar liefst 1 op de 9 volwassenen heeft moeite met lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden. Het gaat hierbij dus om meer dan twee miljoen Nederlanders die zich staande moeten houden in een wereld die draait om letters en cijfers. En anders dan u misschien denkt, heeft 2/3 van deze mensen géén migratieachtergrond.

 

Oorzaken en gevolgen

De oorzaken van laaggeletterdheid zijn heel divers; de eigen omgeving bepaalt veel. Wordt lezen er gestimuleerd of niet? Pikt de school problemen voldoende op? Is er sprake van gedrags- of concentratieproblemen? Heeft men veel van school gemist door ziekte of spijbelen? Is men het lezen langzaam verleerd door weinig oefening?

Waar de oorzaak ook ligt, de gevolgen zijn vaak ingrijpen
– schaamte en een laag zelfbeeld
– gemiste kansen op de arbeidsmarkt
– verminderde zelfredzaamheid
– betalingsachterstanden
– een kleine wereld
– slechtere gezondheid
– lagere levensverwachting

 

De relatie tussen gezondheidsvaardigheden en taal

Er bestaat een direct verband tussen geletterdheid en gezondheid. Wie slecht kan lezen, heeft vaak moeite om informatie over gezondheid te begrijpen en hierover met zorgverleners te communiceren. Preventieve adviezen worden daardoor minder goed toegepast en men moet sneller een beroep doen op huisarts en ziekenhuis. Omgekeerd geldt ook: aanpak van laaggeletterdheid maakt gezonder.

 

Samenwerken aan taalverbetering

Voor het verbeteren van taal geldt dat samenwerken loont. Tel mee met Taal stimuleert die samenwerking door bestaande en nieuwe partners die laaggeletterden kunnen herkennen en begeleiden, met elkaar te verbinden. De website telmeemettaal.nl is de spin in het web van deze campagne. Hier vindt u de meest actuele informatie over laaggeletterdheid, lesmateriaal en links naar andere interessante websites. Meldt u zich vandaag nog aan als onze actiepartner. Uw deelname kan het verschil maken!

 

Tel mee met Taal is een initiatief van de ministeries van OCW, SZW, VWS en diverse andere organisaties